قوانین از دیدگاه ماتریالیسم دیالکتیک که بنا به ادعای بنیانگذارانش از آن به عام ترین قوانین حرکت،خواه در جهان خارج،خواه در اندیشه انسانی تعبیر شده است،چند اصل اساسی دارد.اصل اول: حرکت یا تغییر پذیری عام.حرکت یا تغییر پذیری عام عبارت از این است که همه چیز در عالم در تغییر و تحول و در حال شدن است.به رغم ظاهر آرام و بی حرکت بعضی اشیاء،هیچ چیز ثابت و در حال سکون یافت نمی شود و اصولا"ماده و حرکت دو مفهوم قابل تجزیه و جدای از هم نیستند،بلکه"حرکت شیوه موجودیت ماده است"ماده بدون حرکت هرگز وجود نداشته و نمی تواند وجود داشته باشد.اصل دوم:تضاد که ذات ماده و علت و منشاءحرکت است.این اصل می گویدکه اشیاءو پروسه ها در طبیعت از دو ضد(تز و آنتی تز)تشکیل شده اند که درگیری و تقابل این دو ضد عامل حرکت و پدیدار شدن پدیده جدید(سنتز)می باشد.اصل سوم:اصل ارتباط و تاثیر متقابل اشیاء.بدین معنی است که هیچ شیئی یا فرایندی جدا از بقیه عالم امکان وجود نداشته و همواره ارتباطی متقابل بین اجزای یک سیستم برقرار است که در ضمن تاثیر متقابل اشیاء،حرکت تولید شده در اثر تضاد را در جهت خاص سیر می دهد.اصل چهارم:قانون نفی در نفی است که چگونگی حرکت را بیان می کند و به اختصار قانون پیدایش نو از کهنه است.این اصل بدین معنی است که در طبیعت همواره پروسه ها و اشیاء قدیمی به وسیله پدیده های نو نفی شده از بین می روند(نفی)و پدیده جدید نیز در مواجهه با نیروهای جوان تر در معرض نابودی قرار می گیرند(نفی در نفی)و این روند همچون حرکت در کل طبیعت تا بی نهایت ادامه دارد.اصل پنچم:گذار از تغیرات کمی به کیفی.بر اساس این قانون تغییرات در عالم جمع شدن دگرگونی های تدریجی وکمی است که در یک نقطه معین،آنجا که امکان انباشت بیشتر کمیاب نباشد،لزوما"به تغییرات کیفی مبدل می شوند و کیفیت نوین نیز به نوبه خود تغییرات کمی معینی را ایجاد می کند که البته شیوه عام این تبدیل و تحول در روند فوق بر اساس "جهش"و انتقال از یک مرتبه ساده به مرتبه ای پیچیده تر می باشد که این به عبارتی همان مفهوم"تکامل"است.                              ماخذ:اجتهاد و بررسی روشهای آن. ف ه