در حدود 45 میلیون سال پیش از آغاز دوران سوم زمین شناسی،دریای عمان به وجود آمد.دریای عمان از سه سو به خشکی و از یک سو به اقیانوس هند می پیوندد،شمال آن کشورهای ایران و پاکستان و خاورش شبه جزیره عربستان واقع شده است و تنها از جنوب به اقیانوس هند می پیوندد.مدار راس السرطان از شمال دریای عمان می گذرد از این رو دریای عمان در منطقه گرم کره زمین قرار گرفته است که بیشترین درجه حرارت سطح آب در مرداد ماه 33 درجه و کمترین درجه در دیماه 20 درجه است.طول این دریا از تنگه هرمز تا دکن هندوستان 610 کیلو متر و عرض آن کمتر از پهنای خلیج فارس یعنی کمتر از 300کیلومتر است،مساحت آن نیز 903000 کیلو متر مربع می باشد.ژرفای دریای عمان در پیرامون چابهار 3398 متر است و هر چه به سوی باختر پیش رویم ژرفای آن کاهش می یابد و در نزدیکی تنگه هرمز به 73 متر می رسد.اختلاف جزر و مد در آن از 2 متر در بخش خاوری تا 35 متر در تنگه هرمز در نوسان است.بدنبال پیدایش دریای عمان،در حدود 35 میلیون سال قبل در اواسط دوران سوم شکاف دریای عمان گسترش یافت و دنباله این شکاف خلیج فارس را به دریای عمان متصل کرد.مساحت پهنه آبی خلیج فارس در حدود 237 کیلو متر مربع و طول آن از دهانه تنگه هرمز تا سواحل کویت 780 کیلو متر است.عرض خلیج فارس بین 150 تا 300 کیلومتر می باشد که در تنگه هرمز به حداقل خود یعنی 56 کیلومتر میرسد.نقشه های عمق یابی در خلیج فارس اعماق متفاوتی را نشان می دهند اما به طور متوسط عمق این پهنه آبی 35 متر است که در اطراف جزیره ابو موسی به حداکثر میزان خود یعنی 126 متر افزایش می یابد.سرتاسر نوار ساحلی شمال خلیج فارس محدود به کشور ایران است و از شمال غرب به کشورهای عراق و کویت و از جنوب و جنوب غرب به عربستان،امارات متحده عربی،قطر و بحرین،و از جنوب شرق نیز محدود به قسمتی از عمان در دهانه تنگه هرمز است.منطقه خلیج فارس با داشتن بیش از 650 میلیارد بشکه نفت خام از مجموع 992 میلیارد بشکه نفت فعلی جهان،66 درصد ذخایر شناخته شده نفت جهان را به خود اختصاص داده است.اهمیت این موضوع زمانی روشن می شود که بدانیم در الگوی انرژی جهان،در حال حاضر نفت به صورت انرژی بی رقیب عمل می کند.خلیج فارس به عنوان کانون همگرائی و اشتراک منافع هشت کشور ساحلی خو د یعنی ایران،عربستان؛عراق،قطر،عمان،بحرین، امارات متحده عربی،کویت به صورت یک واحد ژئو پلیتیکی (علم سیاست وابسته به زمین،و دانش ارتباط میان محیط طبیعی زندگی و سیاست)کم نظیر در سطح جهان مطرح است.از بین کشورهای فوق،عربستان سعودی با داشتن 40 درصد ذخایر نفت منطقه و کشور ایران با داشتن 46 درصد ذخایر گاز طبیعی منطقه دارای مقام اول می باشند.آخرین کنوانسیون جدید حقوق دریاها و تنگه های بین المللی که در 10 سپتامبر 1982 ( شهریور1361) در جامائیکا به امضای 119کشور جهان رسید؛از خلیج فارس بر اساس تعریفی که در ماده 22 کنوانسیون حقوق دریاها در سال 1982 میلادی یاد شده،یک ناحیه نیمه بسته بشمار می رود.در واقع حوضه ای با ابعاد محدود است که جز در مدخل تنگه هرمز که آن را به دریای عمان و سپس به اقیانوس هند متصل می سازد،مابقی بوسیله مرز کشورهای ساحل احاطه شده است.ابعاد این حوضه بسیار محدود است،از غرب به شرق حوضه تقریبا 500 مایل دریایی درازا دارد.و در پهن ترین قسمت به سوی تنگه هرمز 200 مایل دریایی میان سواحل شمالی و جنوبی فاصله دارد(هر میل دریایی1609متر)و سپس به یک حوضه کم عمق که از 70 متر در سواحل عربی تا حداکثر 140 متر در ساحل ایرانی می رسد منتهی می شود.جزایر مسکونی آن"ابو موسی (گپ سبزو)،قشم،هرمز،هنگام،لارک،لاوان،هندرابی،تنب بزرگ،تنب کوچک،سیری(راز)فروربزرگ(پلور)،جزیره فارسی خارک،خارکو" و جزایر غیر مسکونی آن نیز"فرورگان(فرور کوچک)،شیدور،عباسک،شیف،نخیلو،جبرین(تهمادو)،ام سیله(خان)،گرم،بونه،دارا،قبر ناخدا،خرو،سه دندون،مطاف،میر مهنا،و چراغی"می باشد.ماخذ:تنگه های استراتژیک جهان.آشنایی با دریای عمان و خلیج همیشگی فارس.مفاد کنوانسیون حقوق دریاها در سال 1982.ف ه